نماز و ادیان آسمانی
20 بازدید
موضوع: تاریخ و سیره
مصاحبه کننده : سایت شبستان
نحوه تهیه : فردی
تعداد شرکت کننده : 0

با توجه به وجود برخی از آرا در مورد وجوب نماز پس از هجرت پیامبر در مدینه، نظر حجت الاسلام والمسلمین علی اکبر نیک زاد طهرانی مسئول گروه دانشنامه پیامبر اعظم (ص) را در مورد زمان تشریع نماز، کیفیت و چگونگی اقامه آن، وجه اشتراک اسلام و دیگر ادیان در امر نماز، وقوع و عدم وقوع تحریف در نماز و اینکه آیا عمل دیگری میتواند جایگزین ایعبادت شود؟ جویا شدیم.

حجت الاسلام والمسلمین نیک زاد تأکید کردند که اولا: آیات مربوط به نماز مکی بوده و بسیاری از روایات نیز حکایت دارد که برای نخستین بار نمازهای یومیه در سفر معراج واجب گردید، ثانیا: مسلمانان قبل از هجرت به مدینه نیز نماز می خواندند و پیامبر(ص) قبل از معراج و حتی قبل از بعثث نیز اقامه نماز می­کرد. وی افزود: البته آیات مربوط به اقامه نماز همچون سایر آیاتی که احکام الهی و عیادی را مطرح می کنند به صورت کلی دعوت به اقامه نمازهای پنجگانه دارد ولی اجزا و اشکال نماز و چگونگی انجام آن، در بیان و عمل پیامبر (ص) ارایه شده است.

نیکزاد با اشاره به حدیثی از پیامبر که فرمودند:" صلوا کما رأیتمونی اُصلی" افزود: ایشان فرمودند نماز بخوانید همانطور که من نماز می خوانم. از این رو همواره وجود مقدس حضرت رسول اکرم (ص) چنانکه خداوند فرمود: «وانزلنا الیک الذکر لتبین للناس مانزّل الیهم...» به صورت بیانی و عملی مبین و مفسر آیات الهی در قرآن بوده است.

وی با تاکید بر وجود اشتراک اقامه نماز و دعا و نیایش در ادیان توحیدی گفت: اقامه نماز اختصاص به ما مسلمانان فقط ندارد بلکه بنا بر گزارشهای قرآن پیروان ادیان توحیدی و یا ابراهیمی نیز مامور به اقامه نماز بودند حضرت ابراهیم از خداوند می خواهد که خودش و نسلش را از بر پا دارندگان نماز قرار دهد: «رب اجعلنی مقیم الصلاة و من ذریّتی» (ابراهیم،40) و خداوند به حضرت موسی نیز فرموده است: برای اینکه بیادم باشی نماز را بر پا دار. «أقم الصلاة لذکری» (طه،14) و یا لقمان نبی نیز به فرزندش سفارش می­کند: «یا بنیّ أقم الصلاة» (لقمان،17) ای فرزندم نماز را اقامه نما. البته چه بسا چگونگی و کیفیت نماز، زمان و اوقات اقامه آن و بسیاری دیگر از جزئیات و احکامش در ادیان مختلف متفاوت بوده و یا با گذشت زمان دستخوش تحریف شده است.

مسئول گروه دانشنامه پیامبر اعظم (ص) گفت: خوشبختانه اصل نماز، کیفیت و چگونگی آن در بین ما مسلمانان، دچار تغییر و تحریف نشده است. هر چند در برخی از احکام فرعی آن بین مذاهب و فرق اسلامی تفاوتهائی وجود دارد که به دلیل تفاوت در نوع و یا روشهای اجتهادی و اختلاف در مشرب­های فقهی است. البته هستند پیروان برخی از فرق محدود اسلامی، که به دلیل دوری از منابع اصیل اسلامی و فاصله­ای که از فضاهای علمی و اجتهادی جهان اسلام گرفته­اند، مبتلا به تغییرات اساسی و یا تحریفاتی درخصوص برخی معتقدات و عبادتها از جمله نماز شده­اند و برای نمونه موضوع نیاز را به جای نماز مطرح کرده اند.

نیکزاد با اشاره به این نکته که ممکن است برخی از جوانان پرسش از راه­های دیگر ممکن برای ارتباط با خداوند و یا به زبان و شیوه دیگر به جای نماز داشته باشند، افزود: البته ارتباط با خداوند از چنان ظرفیت و گستردگی­ای برخوردار است که در بعد زمان، زبان و ملیت و یاشیوه خاصی نمی گنجد. بلکه هر انسانی و در هر شرایطی می تواند با خدای خود رابطه داشته باشد. اما آنچه که در ادیان ابراهیمی و از جمله در دین مبین اسلام درباره وجوب نماز مدنظر است، تأکید بر برقراری ارتباطی ویژه و هماهنگ و تأثیرگذار از سوی انسان با خدا است.

وی در این باره تصریح کرد: از لحاظ علمی، بویژه احکام عبادی اسلام، تعبدی است. یعنی آنطور که خداوند خواسته است بایستی از سوی بندگان انجام پذیرد. زیرا فقط در این صورت است که رابطه صحیح و کاملی بین انسانها و خداوند تحقق می­یابد. دلیل آن این است که این نوع از ارتباط با خدا، مبتنی بر علم الهی است که خداوند هم از نیاز ما انسانها و هم از راههای مؤثر در بر طرف کردن آنها دارد.

مسئول دانشنامه پیامبر اعظم (ص) افزود: همانطور که رابطه یک پزشک و بیمار به صورت منطقی، از سوی پزشک تعیین می شود و نوع داروها، اندازه مصرف و فاصله زمانی آن نیز، باید به تجویز پزشک و برابر دستور او باشد، مسأله نحوه مؤثر ارتباط انسان با خدا، اندازه و مقدار آن و یا زمان­های اختصاصی و ویژه آن نیز باید از سوی خداوند  به عنوان کسی که به صلاح انسان آگاه است تعیین شود.

وی خاطرنشان کرد: البته هیچ گاه اسلام در کنار اقامه نماز و عبادتهائی که تشریع شده است، با دیگر شیوه­های ارتباط و مناجات های صحیح بندگان با خدای خود، که با هر زبان و در هر شرایطی برگزار میشود، مخالفت نداشته است و انسانها می توانند نیازها و درخواستهای خود را در کنار نماز به هر زبانی با معبود خویش مطرح کنند.