روش شناسی علامه بلاغی«ره» در نقد کتاب مقدس(مسیحیت)
24 بازدید
محل نشر: مجموعه مقالات فارسی کنگره بین المللی علامه بلاغی(4)
نقش: نویسنده
سال نشر: 1388/10/20
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
گفتگو و مناظره در سنت فرهنگی و دینی ما مسلمانان، از جایگاه بسیار رفیع و ارزشمندی برخوردار است. قرآن کریم گفتگو را روش و شیوه¬ای مهم و تأثیرگذار در امر دعوت به اسلام، دفاع از آموزههای اسلامی و اثبات حقانیت آن می¬بیند و به پیامبرش می¬فرماید: (ادع الی سبیل ربک بالحکمه والموعظه الحسنه وجدلهم بالتی هی احسن) (نحل /125) در تحقیق امر دعوت از پیامبرش می¬خواهد که با مردم با قول لیّن گفتگو کند: شاید این گفتگو تأثیرگذار و نتیجه¬بخش باشد: (فقولا له قولا لیّنا لعله ویتذکر او یخشی) (طه /44). طبق این بینش رسیدن به نتیجه گفتگو در گرو رعایت آداب و شرایط خاصی است. در واقع خداوند دعوت را به عنوان یک امر دو سویه معرفی می¬کند: از طرفی، پیامبران را به آداب و بایسته¬های گفتگو و استفاده درست از آن در دعوت دینی توجه می¬دهد و از طرف دیگر، از بندگان خویش می¬خواهد برخوردی فعال با دعوت و گفتگوی پیامبران داشته باشند: (فبشر عباد الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه) (زمر /17ـ18) شیوه برخورد قرآن و پیامبر اسلام با اهل کتاب نیز حکایت¬گر همین نکته است که دین اسلام دعوت خویش را برپایه گفتگو بنیان نهاده است: (قل یأهل الکتب تعالوا الی کلمه سواء بیننا وبینکم الا نعبد الا الله ولا نشرک به شیئا ولایتخذ بعضنا بعضا أربابا من دون الله فإن تولوا فقولوا اشهدوا بانّا مسلمون) (آل عمران /63) بنابراین آیات گفتگویی که مبنای دعوت و سیره عملی پیامبر(ص) است باید برپایه حکمت، موعظه حسنه، جدال احسن، اخلاق نیکو و قول لین استوار باشد. ائمه اطهار و علما و اندیشمندان مسلمان، بدین سنت و سیره نبوی تأسی جسته و هم از اینرو در مواجهه با ارباب ادیان و اصحاب فرق و مذاهب، گفتگو به یک سنت دینی و اجتماعی مسلمانان تبدیل گشت و در فرهنگ ما مسلمانان از جایگاه ممتازی برخوردار شد. تاریخ اسلام و مذاهب اسلامی، گفتگو و مناظرات مختلف برون دینی و درون دینی را ثبت کرده که بخش عمده این گفتگوها به صورت مکتوب بدست ما رسیده و در قالب مکاتبات علمی، تعلیقات و شروح انتقادی و یا ردّیه¬نویسی عرضه شده است. در این مقاله سعی خواهیم کرد تا با نگاهی تاریخی به مناظرات مکتوب با مسیحیان، به بررسی و توصیف روش شناسی علامه بلاغی در نقد کتاب مقدس و مسیحیت بپردازیم.